Wierzyciel w restrukturyzacji | Wierzyciel w upadłości

Blog o prawie restrukturyzacyjnym i prawie upadłościowym z perspektywy wierzyciela

Kto może złożyć wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego?

Co do zasady, postępowanie restrukturyzacyjne wszczyna się na wniosek restrukturyzacyjny złożony przez dłużnika.

Wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego składa dłużnik.

Tu pojawia się również określenie: chyba, że ustawa stanowi inaczej.

Nieco inaczej sytuacja wygląda w przypadku wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego. Wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika może złożyć sam dłużnik, jak i wierzyciel lub wierzyciele dłużnika. O tym opowiem w osobnym wpisie.

Postępowanie restrukturyzacyjne może odbywać się z jednym z czterech trybów:

  1. postępowanie o zatwierdzenie układu,
  2. przyśpieszone postępowanie układowe,
  3. postępowanie układowe,
  4. postępowanie sanacyjne.

W zależności od wybranego trybu postępowania dłużnik może złożyć wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego albo samodzielnie albo przy udziale doradcy restrukturyzacyjnego.

Wskazane postępowania różnią się od siebie głownie czasem trwania, a co za tym idzie również poziomem skomplikowania procedury.

Głównym rozróżnieniem poszczególnych rodzajów postępowań restrukturyzacyjnych jest poziom ochrony majątku dłużnika oraz wpływ na dochodzenie roszczeń przez wierzycieli.

Powyższe jedynie tytułem wstępu 😊

Każde z postępowań wszczynane jest na wniosek. Bez wniosku nie wszczyna się postępowania restrukturyzacyjnego.

💡 Co należy rozumieć przez pojęcie wniosek restrukturyzacyjny?

Otóż wniosek restrukturyzacyjny jest wnioskiem o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego. Oczywiście ustawa przewiduje szereg wymagań formalnych związanych ze złożeniem przedmiotowego wniosku.

Wnioskiem restrukturyzacyjnym jest również wniosek o zatwierdzenie układu przyjętego w postępowaniu o zatwierdzenie układu. Jak już sygnalizowałam wyżej, postępowanie o zatwierdzenie układu jest jednym z czterech rodzajów postępowań restrukturyzacyjnych.

Możliwość złożenia wniosku o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego jedynie przez dłużnika podyktowany jest tym, iż postępowanie restrukturyzacyjne wymaga dużego zaangażowania dłużnika we wskazany proces. Dłużnik musi być przekonany o potrzebie oraz powodzeniu ogólnie pojętego procesu restrukturyzacji.

Restrukturyzacja bowiem ma przynieść dla dłużnika niewypłacalnego lub zagrożonego niewypłacalnością rezultat w postacie przywrócenia mu zdolności do wykonywania zobowiązań.

Postępowanie restrukturyzacyjne wymaga od dłużnika pełnej aktywności i zaangażowania.

Co do zasady wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego może być złożony jedynie przez dłużnika niewypłacalnego lub zagrożonego niewypłacalnością. O tym pisałam tutaj.

Nie przewidziano sytuacji, aby postępowanie restrukturyzacyjne można było wszcząć z urzędu (wszcząć postępowanie z urzędu oznacza podjęcie działania, np. przez Sąd, bez inicjatywy jakiegokolwiek zewnętrznego podmiotu).

Określenie, iż wniosek może złożyć jedynie dłużnik, chyba że ustawa stanowi inaczej, nie oznacza że ustawa przewiduje, iż postępowanie można wszcząć z urzędu.

Określenie „o ile ustawa nie stanowi inaczej” (w tym konkretnym przypadku) oznacza, że jest przynajmniej jedna sytuacja w której wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego może złożyć podmiot nie będący dłużnikiem.

💡 Otóż w przypadku postępowania sanacyjnego (postępowanie sanacyjne jest jednym z czterech rodzajów postępowań restrukturyzacyjnych) wniosek o jego wszczęcie może złożyć:

✔ w stosunku do osoby prawnej wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego jej kurator,

✔ w stosunku do dłużnika niewypłacalnego będącego osobą prawną, jego wierzyciel osobisty.





💡 Kto w imieniu dłużnika może złożyć wniosek restrukturyzacyjny?

✔ w przypadku spółki kapitałowej – zarząd (w przypadku zarządu wieloosobowego statutowo działającego łącznie, musi być to wniosek łączny zarządu)

✔ w przypadku spółki osobowej – jej wspólnicy,

Wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego jest pismem procesowym.  

Do wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego stosuje się przepisy ustawy prawo restrukturyzacyjne oraz kodeks postępowania cywilnego.

W jednym z kolejnych wpisów przybliżę Ci wymogi formalne wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego.

Zachęcam do pozostawienia komentarza pod moim wpisem 🙂

Niewypłacalność dłużnika – pytania i odpowiedzi

Jeśli chciałabym odpowiedzieć jednym zdaniem, to powiedziałabym, że dłużnikiem niewypłacalnym jest dłużnik, który utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

 

Pojęcie niewypłacalności z ustawy prawo restrukturyzacyjne oraz pojęcie niewypłacalności z ustawy prawo upadłościowe mają zbieżne znaczenia.

 

Przesłanki niewypłacalności dłużnika, i jak za chwilę się przekonamy również przesłanki zagrożenia niewypłacalnością, są jednym z kluczowych kwestii związanych z wszczęciem postępowania restrukturyzacji, jak również postępowania upadłościowego.

 

Cytując wprost przepis z ustawy prawo restrukturyzacyjne Przez dłużnika niewypłacalnego należy rozumieć dłużnika niewypłacalnego w rozumieniu ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 2344, z późn. zm.)

 

Niewypłacalność dłużnika jest jednym z niezbędnych warunków otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego. Niewypłacalność dłużnika jest również podstawą do wyjaśnienia pojęcia zagrożenia niewypłacalnością.

 

Przejdźmy zatem do ustawy prawo upadłościowe (nie mylić z ustawą prawo upadłościowe i naprawcze 😉, o czym będzie jeszcze mowa).

 

Cytując prawo upadłościowe:

Art. 11 [Pojęcie niewypłacalności]

1. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

1a. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.

2. Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.

3. Do majątku, o którym mowa w ust. 2, nie wlicza się składników niewchodzących w skład masy upadłości.

4. Do zobowiązań pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nie wlicza się zobowiązań przyszłych, w tym zobowiązań pod warunkiem zawieszającym oraz zobowiązań wobec wspólnika albo akcjonariusza z tytułu pożyczki lub innej czynności prawnej o podobnych skutkach, o których mowa w art. 342 ust. 1 pkt 4.

5. Domniemywa się, że zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku, jeżeli zgodnie z bilansem jego zobowiązania, z wyłączeniem rezerw na zobowiązania oraz zobowiązań wobec jednostek powiązanych, przekraczają wartość jego aktywów, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.

6. Sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli nie ma zagrożenia utraty przez dłużnika zdolności do wykonywania jego wymagalnych zobowiązań pieniężnych w niedługim czasie.

7. Przepisy ust. 2-6 nie mają zastosowania do spółek osobowych określonych w ustawie z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1577, z późn. zm.), zwanej dalej „Kodeksem spółek handlowych”, w których co najmniej jednym wspólnikiem odpowiadającym za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem jest osoba fizyczna.

 

💡 Kim jest dłużnik niewypłacalny?

Dłużnik niewypłacalny ➡ dłużnik, który stracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

Jest to tzw. przesłanka płynnościowa.

 

💡 Kiedy dłużnik traci zdolność do wykonywania swoich zobowiązań pieniężnych?

Dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich zobowiązań ➡ opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.

 

💡 Czy niezależnie od powyższego występują również inne przesłanki odnoszące się do niewypłacalności osób prawnych?

Tak!

Dłużnik będący osobą prawną jest niewypłacalny w sytuacji opisanej jak wyżej.

Jest niewypłacalny również: ⬇

➡ Gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten trwa dłużej niż 24 miesiące

Jest to tzw. przesłanka zadłużeniowa.

 

💡 Kiedy zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku?

Sięgamy do bilansu osoby prawnej i tu:

 

Zobowiązania (pomniejszone o wartość rezerwy na zobowiązania oraz pomniejszone o zobowiązania wobec jednostek powiązanych) ➡ są większe (przekraczają wartość) od jego aktywów,

⏳a stan ten trwa dłużej niż 24 miesiące.

 

Uffff… przebrnęłam. A Ty? 😉 Zostań ze mną jeszcze chwilę.

 

To co opisałam powyżej, to tzw. „suche przepisy”.

 

Zwracam Twoją uwagę na to, iż stan niewypłacalności oraz zagrożenie niewypłacalnością należy rozpatrywać indywidualnie.

 

Opisane powyżej kryteria to ogólne ramy. Owszem, wskazane kryteria są ważne i np. niezbędne do ustalenia ewentualnego momentu w którym mówimy o tym, że dłużnik stał się niewypłacany i kiedy należało złożyć wniosek o ogłoszenie jego upadłości. Momentu w którym istniały przesłanki do złożenia wniosku o upadłość.

 

Przegapienie owego momentu przez osoby odpowiedzialne za zobowiązania danego podmiotu może wiązać się między innymi z ich osobistą odpowiedzialnością za zobowiązania podmiotu, którym mieli obowiązek zarządzać.

 

Mówiąc o indywidulanym podejściu do oceny płynności podmiotu mam na myśli, że np. nieterminowe regulowanie swoich zobowiązać zakładu produkcyjnego niekoniecznie będzie związane z tym, że przywołany zakład jest niewypłacalny lub zagrożony niewypłacalnością.

 

Opóźnienie w wykonywaniu terminowych zobowiązań pieniężnych, przekraczające trzy miesiące może być związane z przeznaczeniem środków na rozwój przedsiębiorstwa np. zakup nowej linii produkcyjnej. Nowa linii produkcyjna przyniesie nowe produkty i dalej nowych klientów i większe zyski. Zatem zator płatniczy, owszem przekraczający trzy miesiące, jest tymczasowy. Przedsiębiorstwo się rozwija. Dąży do zwiększenia zysków. Niebawem wywiąże się ze swoich zobowiązań. Podaję ten przykład nieprzypadkowo – tak właśnie przyjął Sąd Najwyższy w swoim Postanowieniu z dnia 14 czerwca 2000 r. sygn. akt: V CKN 1117/00

 

Ustawodawca w uzasadnieniu ustawy wskazał jednak wyraźnie (opierając się przy tym na postulatach doktryny, orzecznictwie sądów), że nie będzie niewypłacalny podmiot, który stracił płynności ze względów pozafinansowych np. nie dokonano płatności z powodu utraty kodów do banków lub np. osoba zarządzająca podmiotem uległa wypadkowi i zapadła w śpiączkę.

 

Wierzycielu! Z Twojego punktu widzenia (jakkolwiek by to nie zabrzmiało) nie jest istotny sam fakt braku płatności ze strony dłużnika. Do oceny niewypłacalności dłużnika istotne jest, to że jest on do tego niezdolny do dokonania zapłaty.

 

📌 Trwała utrata zdolności spłaty zobowiązań jest kluczową przesłanką niewypłacalności dłużnika.

 

Domniemania prawne, które opisują kiedy dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych są wzruszalne.

 

Mówiąc prościej – ustawodawca wprowadził domniemanie, że w takich sytuacjach dochodzi do niewypłacalności, ale dłużnik może podjąć próbę obrony. Dłużnik może próbować wykazywać, że w danym konkretnym przypadku do niewypłacalności nie doszło. A rolą wierzyciela (a przede wszystkim pełnomocnika wierzyciela, jeśli prowadzi sprawę w imieniu wierzyciela) jest podejmowanie takich czynności, które zabezpieczą interes wierzyciela – także wtedy, gdy dłużnik próbuje udowadniać, że nie jest niewypłacalny.

 

Zapraszam Cię do pozostawienia komentarza pod moim wpisem. ☺

Kto może się zrestrukturyzować?

W poprzednim wpisie wprowadziłam Cię w temat celu postępowania restrukturyzacyjnego. Obiecałam Ci, że w kolejnych wpisach szerzej opiszę poruszone w nim kwestie.

 

Zacznę od podstawowej kwestii, a mianowicie od odpowiedzi na pytanie – kto w ogóle może się poddać procesowi restrukturyzacji w rozumieniu ustawy prawo restrukturyzacyjne.

 

Proces restrukturyzacji w rozumieniu wskazanej ustawy odbywa się po tzw. nadzorem sądu. To bardzo istotne.

 

💡 Małe przypomnienie, w skrócie, celem postępowania restrukturyzacyjnego jest uniknięcie upadłości dłużnika.

 

Rolą Sądu restrukturyzacyjnego jest dać pole do tego dłużnikowi, przez umożliwienie mu restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami.

 

Otóż, nie każdy przysłowiowy Jan Kowalski może, przy udziale sądu restrukturyzacyjnego, „dokonać restrukturyzacji swoich zobowiązań”, „zrestrukturyzować swoje zadłużenie”.

 

Ustawa prawo restrukturyzacyjne w sposób enumeratywny wskazuje, kto może poddać się procesowi restrukturyzacji, poprzez zawarcie układu z wierzycielami przy udziale i nadzorze sądu restrukturyzacyjnego, a są to następujące podmioty:

 

👍przedsiębiorcy (w rozumieniu kodeksu cywilnego),

 

👍 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka akcyjna nieprowadząca działalności gospodarczej,

 

👍 wspólnik osobowej spółki handlowej ponoszący odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem,

 

👍 wspólnik spółki partnerskiej.

 

Oczywiście postępowanie restrukturyzacyjne może być prowadzone wobec dłużnika niewypłacalnego lub zagrożonego niewypłacalności.

 

Co oznacza pojęcie niewypłacalność oraz zagrożenia niewypłacalności postaram się wytłumaczyć Ci w kolejnych wpisach.

 

Zapraszam! 😊

Czym jest restrukturyzacja przedsiębiorstwa?

A tak właściwie, precyzyjnie (czyt. prawniczo 😉 ) pytanie powinno brzmieć: jakie są cele postępowania restrukturyzacyjnego?

 

Pisząc tego bloga muszę jednak pamiętam, że jego treść kieruję do Ciebie – laika w tej kwestii, a nie do moich koleżanek i kolegów prawników 😉

 

Liczę na to, że mi się uda. Jednocześnie wiem, że Ty również jesteś profesjonalistą w swojej branży i część stosowanych przeze mnie pojęć jest Ci doskonale znana.

 

Restrukturyzacja (restrukturalizacja) – gwałtowne zmiany w aktywach, pasywach lub organizacji przedsiębiorstwa. Celem restrukturyzacji jest stworzenie przesłanek do wzrostu wartości przedsiębiorstwa. Restrukturyzacja jest równoważna z transformacją. W Polsce od 2016 r. postępowanie restrukturyzacyjne wobec przedsiębiorców reguluje ustawa z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2019 r. poz. 243), to według niezastąpionej Wikipedii.

 

A co na ten temat mówi wspomniana ustawa prawo restrukturyzacyjne?

 

Otóż, na pozór, zgodnie z ustawą określenie celu postępowania restrukturyzacyjnego jest nieco inne.

 

Mianowicie celem postępowania restrukturyzacyjnego jest:

💡uniknięcie upadłości dłużnika

przez

💡umożliwienie mu restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami,

💡 a w przypadku postępowania sanacyjnego – również przez przeprowadzenie działań sanacyjnych

 

💡 przy zabezpieczeniu słusznych praw wierzycieli.

 

Ufffff… skomplikowane?! I tak i nie.

 

Dla Ciebie wierzycielu najważniejsze są ostatnie cztery słowa – zabezpieczenie słusznych praw wierzycieli.

 

Uwierz mi, każde ze wskazanych czterech słów jest ważne. Równie ważne jest ich połączenie.

 

Teraz już widzisz, że komunikacja definicji restrukturyzacji (a ściślej określenie celu restrukturyzacji przedsiębiorstwa) z ustawy prawo restrukturyzacyjne oraz definicji z Wikipedii, jest ze sobą połączona. Definicja Wikipedii skupia się na podmiocie dłużnika, procesach jakie zachodzą w jego przedsiębiorstwie. Zaś definicja z ustawy prawo restrukturyzacyjne, w moim przekonaniu, bardziej skupia się na ochronie wierzyciela.

 

Choć na pierwszy rzut oka nie widać tego wyraźnie, to w praktyce zazwyczaj tak właśnie jest. A pełnomocnik wierzyciela jest od tego, aby dopilnować by w każdej prowadzonej przez niego sprawie tak było.

 

W kolejnych wpisach szerzej opiszę Ci powyżej poruszone kwestie.

 

Zapraszam do śledzenia artykułów na moich blogu.

 

Zachęcam Cię do pozostawienia komentarza pod moim wpisem 😊

Pierwszy wpis.

Tworząc stronę bloga zastanawiałam się czego powinien dotyczyć pierwszy wpis. Moje myśli od razu skierowały się ku pytaniu jednego z moich klientów, który zapytał:

 

Pani Mecenas, czy mogę pozwać spółkę która jest

w restrukturyzacji?

Nie można na to pytanie odpowiedzieć jednoznacznie. Jak zwykle odpowiedź brzmiała, to zależy.

 

Jestem tutaj po to, aby znaleźć dla Ciebie takie rozwiązanie, w którym odpowiedź będzie brzmiała: TAK , odzyskasz swoje należności, jeśli będziesz skrupulatnie pilnował swoich interesów.

Jeśli zechcesz, to Ci w tym pomogę 😊

 

Moja prawnicza dusza podpowiedziała mi, że najlepiej przejść od ogółu do szczegółu.

 

Na łamach mojego bloga zapoznam Cię z tematyką związaną z prawem restrukturyzacyjnym i prawem upadłościowym.

 

Zacznę od kwestii ogólnych, tak aby łatwiej było Ci zrozumieć szczegółowe rozwiązania przewidziane prawem restrukturyzacyjnym i prawem upadłościowym.

 

Początkowo może Ci się wydawać, że czytasz coś co już doskonale znasz i wszystko to wiesz.

 

Rozumiem to i szanuję. Wiem, że jesteś doświadczonym i profesjonalnym przedsiębiorcą. Bardzo mnie korci, aby wejść w szczegółowe meandry procesów, o których chcę pisać na łamach mojego bloga. Uwierz mi jednak, że aby dobrze zrozumieć procedury przewidziane prawem restrukturyzacyjnym i prawem upadłościowym (czasami skomplikowane, żmudne i czasochłonne), musisz dobrze rozumieć ich podstawy.

 

Wspólnie znajdziemy odpowiedź na pytanie zadane na początku tego wpisu.

 

Miłej lektury! 🙂

 

Jeśli chcesz zostawić komentarz pod moim wpisem, to serdecznie do tego zachęcam.